BU AÇLIK KARNINIZDAN MI GELİYOR YOKSA DUYGULARINIZDAN MI ?
Duygusal Açlık mı, Fiziksel Açlık mı?
Gün içinde “Aslında aç değilim ama bir şey yemek istiyorum” dediğin oluyor mu? İşte bu noktada karşımıza iki farklı kavram çıkıyor: fiziksel açlık ve duygusal açlık. Bu ikisini ayırt edebilmek, sağlıklı bir beslenme düzeninin en önemli adımlarından biridir.
Fiziksel Açlık Nedir?
Fiziksel açlık, vücudun enerjiye gerçekten ihtiyaç duyduğunda verdiği doğal bir sinyaldir. Genellikle yavaş yavaş ortaya çıkar ve ertelenebilir.
Fiziksel açlığın belirtileri:
- Mide kazınması, guruldama
- Halsizlik, odaklanma güçlüğü
- Baş ağrısı
- Birden fazla besine karşı iştah olması
- Yemek yedikten sonra doyum ve rahatlama hissi
- Bu tür açlıkta amaç, bedeni beslemek ve enerji ihtiyacını karşılamaktır.
Duygusal Açlık Nedir?
Duygusal açlık ise bedenin değil, duyguların yemek istemesidir. Stres, sıkıntı, öfke, yalnızlık, can sıkıntısı gibi duygular bu açlığı tetikleyebilir.
Duygusal açlığın özellikleri:
- Aniden ortaya çıkar.
- Genellikle belirli bir besine yöneliktir.(tatlı, hamur işi, abur cubur gibi)
- Fiziksel açlık belirtileri yoktur.
- Yedikten sonra suçluluk veya pişmanlık hissi oluşabilir.
- Doygunluk hissi gecikir ya da hiç gelmez.
- Bu noktada yemek, bir ihtiyaçtan çok rahatlama aracı haline gelir.
Fiziksel Açlık ve Duygusal Açlık Arasındaki Farklar
1. Fiziksel Açlık
- Yavaş yavaş ortaya çıkar.
- Mide kazınması, guruldama gibi bedensel belirtiler eşlik eder.
- Her türlü besine karşı iştah olabilir.
- Öğün zamanı yaklaştıkça artar.
- Yemek yedikten sonra doygunluk ve rahatlama hissi oluşur.
- Doyulduğunda yemek bırakılabilir.
- Amacı vücudun enerji ihtiyacını karşılamaktır
2. Duygusal Açlık
- Aniden başlar.
- Fiziksel açlık belirtileri genellikle yoktur.
- Belirli besinlere yönelim vardır. (tatlı, hamur işi, abur cubur gibi)
- Stres, sıkıntı, öfke, yalnızlık gibi duygularla tetiklenir.
- Yemek yedikten sonra suçluluk veya pişmanlık hissi görülebilir.
- Doygunluk hissi gecikir ya da hiç oluşmaz.
- Amacı duygusal olarak rahatlama sağlamaktır.
Duygusal Açlıkla Nasıl Baş Edilir?
Duygusal açlığı tamamen ortadan kaldırmak mümkün değildir; çünkü duygular hayatın bir parçasıdır. Ancak farkındalık kazanmak mümkündür.
- Yemek öncesi kendine “Gerçekten aç mıyım?” sorusunu sor.
- Açlık hissini 10–15 dakika ertelemeyi dene.
- Duyguyu fark et: stres mi, sıkıntı mı?
- Alternatif rahatlama yolları oluştur. (yürüyüş, nefes egzersizi, su içmek gibi)
- Öğün atlamamaya özen göster.
Düzenli ve dengeli beslenme, duygusal yeme ataklarını da azaltır.
Sonuç
Duygusal açlık ile fiziksel açlığı ayırt edebilmek, sağlıklı beslenmenin temel taşlarından biridir. Sorun irade eksikliği değil; beden ve duygular arasındaki sinyalleri doğru okuyamamaktır. Kendinizi suçlamak yerine, açlığınızı tanımayı öğrenmek ve ihtiyaçlarınıza göre beslenmek, sürdürülebilir bir beslenme düzeninin anahtarıdır.